Amaç ve kapsam
Madde 1 - Bu Tüzük, işçi ve işveren sendika ve konfederasyonlarının, yönetim ve işleyişlerinin, gelir ve giderlerinin, bunlara ilişkin işlemlerin kanun, tüzük ve genel kurul kararlarına uygun olup olmadığı yönünden, denetleme kurulları veya denetçiler tarafından yapılacak idari ve mali denetimin esas ve usullerinin belirlenmesi amacıyla düzenlenmiştir.
Tanımlar
Madde 2 - Bu Tüzük’te geçen:
a) Kuruluş: İşçi ve işveren sendika ve konfederasyonları,
b) Denetleme Kurulu: Sendika ve konfederasyonların genel kurullarınca seçilen üç denetçiden oluşan kurul,
c) Denetçi: Sendika şubesi genel kurullarınca seçilen kişiler,
d) Kanun : 2821 sayılı Sendikalar Kanunu,
anlamında kullanılmıştır.
Denetim zamanı ve yükümlülük
Madde 3 - Sendika ve konfederasyonlar, kuruluş tüzüğüne uygun olarak, denetleme kurulları veya denetçiler tarafından yılda en az bir kez idari ve mali yönden denetlenir.
Ayrıca, denetleme kurulları veya denetçiler sendika ve konfederasyon üyelerinin ve diğer üçüncü kişilerin ihbar ve şikayete dayalı başvurularını değerlendirmek, ciddi olanlarını incelemek ve sonuçlandırmakla yükümlüdürler.
İdari denetim
Madde 4 - Sendika ve konfederasyonların idari denetimlerinde:
a) Yönetim ve işleyişin, ilgili mevzuata, kuruluş tüzüğüne ve genel kurul kararlarına uygun olup olmadığı; yönetim kurulu üyelerinin kuruluş tüzüğüne göre toplanarak karar alıp almadıkları; alınan kararların imzalanıp imzalanmadığı, karar defterine numara ve tarih sırası ile işlenip işlenmediği,
b) Üye kayıt fişleri ve defterleriyle üyelikten çıkış bildirimlerinin ilgili yönetmeliğine uygun olup olmadığı,
c) Gelen - giden evrak defterinin düzenli bir şekilde işlenip işlenmediği ve evrak numaralarının birbirini izleyip izlemediği, evrak arşivinin düzenli olup olmadığı,
d) Kuruluşların yönetim ve çalışmalarına ilişkin diğer hususlar,
esas alınarak incelenir.
Mali denetim
Madde 5 - Sendika ve konfederasyonların mali denetimlerinde:
a) Gelir ve giderlerin, kanun, kuruluş tüzüğü, genel kurul kararları ile bütçe esasları ve yönetim kurulu kararlarına uygun olup olmadığı,
b) Mali işlemlerin, kanunen tutulması zorunlu olan defterlere, mevzuata uygun olarak yasal süreleri içinde işlenip işlenmediği,
c) Vergi, sigorta ve buna benzer yasal yükümlülüklere ilişkin beyanname ve bildirimlerin süresinde verilip verilmediği, bunlarla ilgili ödemelerin süresinde yapılıp yapılmadığı,
d) Gelir makbuzları ve gider evrakının mevzuata uygun olup olmadığı,
e) Yönetici ve personele verilen avansların, kanun, kuruluş tüzüğü ve yönetim kurulu kararlarına uygun olup olmadığı ve süresi içinde kapatılıp kapatılmadığı,
f) Kuruluşların mali yönetimlerine ilişkin diğer hususlar,
esas alınarak incelenir.
Denetleme raporları
Madde 6 - Her denetim sonucu bir rapora bağlanır. Denetleme raporlarında, denetimin konusu ve denetlenen hususlar ile öneriler ayrı ayrı gösterilir. Raporun sonucu, denetleme karar defterine geçirilerek denetleme kurulu veya denetçiler tarafından imzalanır.
Denetleme kurulları veya denetçiler, denetim sonuçlarına ait raporları kuruluşlarının genel kurullarına sunmak zorundadırlar.
Yolsuzluk ve işlemlerde usulsüzlük tespiti
Madde 7 - İdari ve mali konularda yapılan denetimler sonucu, yolsuzluk ve işlemlerde usulsüzlük saptandığı takdirde Kanun, Türk Ceza Kanunu ve diğer kanunlar ile kuruluş tüzüğü hükümlerine göre gereken işlemler, denetleme kurulu veya denetçiler tarafından onbeş gün içinde yerine getirilir.
Defter ve belgeler için uygulanacak esaslar
Madde 8 - Kanunun 49 uncu maddesinde öngörülen defterlerin, her olağan genel kurulu izleyen onbeş gün içinde notere onaylattırılması zorunludur. Defterlerde kayıtlar arasında boş satır ve sayfa bırakılamaz ve atlanamaz. Yapılan yanlışlıklar, okunacak biçimde üstü çizilmek, üst ya da yan tarafına doğrusu yazılmak ve onaylanmak suretiyle düzeltilir. Defterlere geçirilen kayıtlar kazınamaz, çizilemez ve okunamaz hale getirilemez.
Muhasebe kayıtlarındaki yanlışlıklar, muhasebe kurallarına uygun olarak düzeltilir.
Denetime tabi bütün defter ve belgelerin, bunların dayanak ve eklerinin kuruluşların hizmet binasında bulundurulması ve ilgili oldukları yılı izleyen takvim yılından başlayarak on yıl süreyle saklanması zorunludur. Kuruluşlar, denetleme kuruluna veya denetçiye denetim sırasında gerekli kolaylığı göstermek, istenilen her türlü bilgi ve belgeyi vermek zorundadır.
İşlemlerin kayıt zamanı
Madde 9 - Kanun’un 50 nci maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen kararların, defterlere en geç bir hafta içinde yazılması, genel kurul kararlarının ise divan üyelerince iki gün içinde, diğer kurul kararlarının gelecek ilk toplantı zamanı aşılmamak üzere en geç bir ay içinde katılan üyelerce imzalanması zorunludur.
Mali işlemlerin, muhasebenin düzen ve açıklığını bozmayacak şekilde bir ay içinde kaydedilmesi esastır.
Kasa hesabını ilgilendiren işlemler günlük kaydedilir.
Gelir makbuzları
Madde 10 - Kuruluşların gelirlerini makbuz karşılığında tahsil etmeleri esastır. Makbuzların sıra numarası taşıması, bunlara kuruluşun açık unvanının, tahsil olunan paranın miktarıyla dayanağının, parayı veren ve tahsil edenin kimliklerinin yazılması ve biri makbuz cildinde kalmak üzere en az iki nüsha olarak düzenlenmesi zorunludur.
Doğrudan kuruluş kasasına veya banka hesaplarına yapılan ödemelerde kasa fişi veya banka dekontu yeterlidir.
Tahsilat yetkisi
Madde 11 - Tahsilat yapabilecekler, kuruluşların yönetim kurullarınca belirlenir, bunlara noterlikçe onaylanmış yetki belgesi verilir. Bu Belgeyi taşımayanlar kuruluşlar adına tahsilat yapamazlar.
Tahsilata yetkili olanlar toplanan paraları en geç iki işgünü içinde kuruluş veznesine veya banka hesabına yatırmak zorundadır.
Gider belgeleri
Madde 12 - Giderler, yönetim kurulu ya da diğer yetkili organlarca alınacak kararlara göre, Vergi Usul Kanunun’da öngörülen belgelere dayanılarak yapılır. Bunun dışındaki giderler, ayrıntılı harcama listesinde gösterilir.
Vergi, sosyal sigorta primi, haberleşme, su, elektrik, havagazı, kira, kırtasiye ve buna benzer zorunlu giderler, genel sekreter ya da yönetim kurulu sayman üyesince yapılır. Bunlar için ayrıca yetkili organ kararı alınmaz.
Muhasebe hesap planı
Madde 13 - Kuruluşların her türlü işlemleri, Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca çıkarılan muhasebe sistemi uygulama genel tebliğlerince belirlenen tek düzen hesap planına göre izlenir.
Bilanço, çalışma ve denetleme raporları
Madde 14 - Sendika ve Konfederasyonlar, her hesap ya da bütçe devresine ilişkin bilanço ve hesaplarıyla çalışma ve denetleme raporlarını, ait oldukları dönemi izleyen üç ay içinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına sunarlar. Sendikalar, bunların birer örneğini de bağlı bulundukları konfederasyona gönderirler.
Kaldırılan hükümler
Madde 15 - 84/7931 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan ve 06/05/1984 günlü ve 18393 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan "İşçi ve İşveren Sendika ve Konfederasyonlarının Devletçe Denetlenmesi Esaslarına İlişkin Tüzük" yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
Madde 16 - Kanunun 47 nci maddesine dayanılarak hazırlanan ve Danıştay’ca incelenmiş olan bu Tüzük hükümleri Resmi Gazete’de yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 17 - Bu Tüzük hükümlerini, Bakanlar Kurulu yürütür.